तिम्बु पोखरी
पाँचथर जिल्लाको सुदूर उत्तरी क्षेत्रमा पर्ने फलैंचा गाँउ बिकास समिति वडा नं. ९ मा अवस्थित छ तिम्बुङ पोखरी । पाँचथर सदरमुकाम फिदिम देखि १८ कोश उत्तरपूर्वमा पर्ने फलैचा गाउँ विकास समितिमा पर्ने यो स्थान ताप्लेजुङ्ग जिल्लाको कालीखोला गाविस तथा भारतको सिक्किमसँग सिमाना जोडिएको छ । ऐतिहासिक, धार्मिक एवं जैविक विविधता र प्रशिद्ध तिम्बुङ पोखरी पुग्न सदरमुकाम फिदिमबाट मेची राजमार्ग र मध्य पहाडी लोकमार्ग प्रयोग गरेर च्याङथापु हुँदै वा इलाम बजारबाट पशुपतिनगर, सन्दकपुर, फालौट मध्ये जुनसुकै बाटो भएर पनि यो स्थानमा पुग्न सकिन्छ । यी दुई मध्ये जुनसुकै बाटो भएर गएपनि तिम्वुङ पोखरी पुग्न मोटर बाटोको सुबिधा पुगेका ठाँउवाट तीन दिनसम्म पैदल यात्रा गर्नु पर्दछ । हरेक वर्ष जेठदेखि असोज सम्म, स्वदेशी तथा विदेशी पर्यटक भ्रमणका लागि आउने गरेपनि यो पोखरीका आसपासमा पर्यटकका लागि सुविधायुक्त होटल चाँहि छैनन् । तसर्थ यहाँ पुग्ने पर्यटकले नजिकै उपलव्ध चौंरी गोठमा बस्नु वा टेण्ट, स्लिपिङ ब्याग र खानपिनका सामग्री बोकेर चौरमै बासस्थान बनाएर बस्ने दुई मध्ये एउटा बिकल्प रोज्नु पर्दछ । तर यहाँ जाने पर्यटकले फालौट वा च्याङथापु जहाँवाट गएपनि याकलाई भारी बोकाएर जान सक्छन् ।
समुद्री सतहवाट ४३३८ मिटर उचाईमा रहेको तिम्बुङपोखरीमा असोज देखि वैशाख महिना सम्म हिउँ पर्ने गरेकाले पुग्न कठिनाई हुन्छ । यहाँ जाने उपर्युक्त मौसम भनेको बैशाखदेखि अशोज पहिलोसातासम्म हो । तिम्बुङ पोखरीको लम्बाइ करिब ४सय मीटर र चौडाइ २ सय मिटर रहेको छ । यस पोखरीको गहिराइ भने हालसम्म मापन गर्न सकिएको छैन । यस पोखरीका आसपासमा शिव पोखरी, सूर्य कुण्ड, दुध कुण्ड, हांस पोखरी मयुरपोखरी, नीरपोखरी लगायतका अठारवटा पोखरीहरू छन् भने कुम्भकर्ण हिमालको वरिपरि १७८ कुण्डहरु माला जस्तै आकारमा रहेका छन् । तसर्थ तिम्वुङ पोखरी क्षेत्रलाई पुर्वको गोसाँइ कुण्ड पनि भन्ने गरिएको छ । यहांको प्राकृतिक सुन्दरता र दृष्यहरु पशु पंक्षी रंगीचंगी फूलहरु, अनेकौं जडीबुटी देख्दा यहाँ पुग्ने जो कोहिलाई आनन्दित तुल्याउँछ । तिम्बुङ पोखरीबाट निस्केको मूल पानीवाट इवा खोलाको उत्पत्ति भएको छ।
पोखरीमा तीर्थयात्रीहरुले चढाएको पैसा र अन्य वस्तुहरु पोखरीका पिँधमा विस्कुन सुकाएझै स्पष्ट देखिन्छ । पोखरीको सतहमा छिनछिनमा कुहिरोले ढाक्ने र उघ्रने क्रम दोहोरिरहन्छ ।यो पोखरीको पानी बिरामीलाई खुवाएमा बिरामी निको हुन्छ भन्ने जनविश्वास रहेकाले यहाँ आउने यात्रीहरुले सो पोखरीको पानी वोतलमा लिएर जाने गर्छन् । त्यस ठाँउमा स्वच्छ हावापानी र आसपासमा अनेकौ किसीमका जडीबुटी पाइन्छन् । तिम्वुङ पोखरी रहेको स्थानबाट खुल्ला मौसम भएका बेला कन्चनजंघा र कुम्भकर्ण लगायत विभिन्न हिमश्रृखंलाहरु मनोहक दृष्य, तराईका विशाल फांटहरु, अग्ला होचा पहाड र भारतको सिक्किम दार्जिलिङ्ग शहरहरुको पनि दृश्यावलोकन गर्न सकिन्छ ।